Zespół Szkół Politechnicznych w Głogowie
Dlaczego Ukraina... PDF Drukuj Email
Wpisany przez P. Korzeń   
wtorek, 06 grudnia 2011 12:19

Wiek XXI wprowadził nas w epokę szybkich zmian. Przeobrażenia geopolityczne i społeczne, jakich jesteśmy świadkami, nabrały ogólnoświatowego wymiaru. I choć procesy globalne najbardziej widoczne są w dziedzinach gospodarczej i politycznej, to jednak w coraz większym stopniu dotykają sfery kultury i codzienności. W wyniku globalizacji mamy do czynienia z tendencją do ujednolicenia wzorów kulturowych, zwłaszcza proces ten można zauważyć u młodzieży. Grozi to coraz głębszym „rozmyciem” tożsamości narodowej. Czym jest owa tożsamość narodowa i kulturowa we współczesnym świecie? Jakie jest znaczenie podmiotowości dla jednostek, grup społecznych i całych narodów? Czy dążenie do społecznego egalitaryzmu może stanowić zagrożenie dla współczesnej tożsamości grupowej? Jakie wartości historyczne mają znaczenie dla naszych uczniów?Poczucie świadomości narodowej czy tożsamości narodowej, wiążemy z poczuciem narodowej godności. I jest to czynnik jak najbardziej pozytywny. Dzieje się ,niestety, również i tak,że to poczucie godności przeradza się w megalomanię, zarozumiałość, przekonanie, że nasze wartości, nasza kultura są najważniejsze i najwspanialsze gdy porównujemy je z innymi narodami[1].Dlatego centralnym problemem nadal jest identyfikacja,  a więc pytanie,  z jaką przeszłością, teraźniejszością i przyszłością może się utożsamiać młody człowiek szukający ideałów[2] . Innymi słowy trzeba spróbować odpowiedzieć na pytanie:  czym jest i jak kształtuje się jego tożsamość? Czy my nauczyciele, możemy na nią wpłynąć, w pozytywnym tego słowa znaczeniu?Leszek Kołakowski analizując pojęcie tożsamości narodowej przyjmuje pięć kryteriów:- istnienie „ducha narodowego”, znajdującego swój wyraz w swoistych formach życia kulturalnegoi duchowego w zachowaniach zbiorowych sytuacjach kryzysu,- istnienie pamięci historycznej jako niezbędnego składnika tożsamości narodowej (wspólnota symboli, wiedza, język , dziedzictwa kultury),- antycypacja, zdolność projektowania przyszłości, zabezpieczania przyszłości ( obrona, edukacja, ochrona przyrody), perspektywność myślenia,- zdefiniowane granice terytorium,- umiejscowienie początku swojej grupy, odniesienia w czasie (legenda, historia, odpowiedzialność    za przeszłość, ochrona dobrego imienia, ochrona przeszłości)[3].Według  Ch. Taylora „współczesne narody muszą wytworzyć wspólnotową tożsamość. Jednak nie mogą się one samookreślać jedynie do swoich członków. Każdy naród zdaje sobie sprawę ,iż istnieje w przestrzeni międzynarodowej, obejmującej inne narody, które posiadają  zasadniczo tę samą rangę o godność”[4].W wyniku wyczerpania się dawnej formy identyfikacji potrzebne jest poszukiwanie nowego sposobu odnajdywania i ugruntowywania własnej tożsamości. Nieodzowna jest przy tym otwartość     i dialog międzykulturowy. Tożsamość stanowiła i nadal powinna stanowić o poczuciu własnej wartości, a zwłaszcza wartości młodego pokolenia, które za chwilę będzie proponować „Nową Europę”.

Pytania o tożsamość i wartości  uczniów oraz własne doświadczenia stały się inspiracją do wspólnego projektu edukacyjnego „Polska- Ukraina. Zrozumieć przeszłość dla przyszłości Europy”.Wraz z nauczycielami z Ukrainy podjęliśmy wspólną refleksję nad wartościami historycznymi kształtującymi społeczeństwo Europy  i w tym znaczeniu rozważyliśmy wspólne doświadczenia Polaków i  Ukraińców. Taka wspólna refleksja wydała nam się właściwym punktem wyjścia do realizacji treści naszej współpracy z partnerem, z którym wspólnie chcieliśmy odnaleźć tożsamość historyczną młodego pokolenia i zastanowić się, jak ją odkryć i pogłębić w imię prawdy i wspólnej przyszłości. Podjęliśmy temat poszukiwania tych wartości narodowych, które są ciągle niezwykle żywe dla młodych Polaków („Orlęta Lwowskie, Polski Lwów”) i Ukraińców (akcja „Wisła”, UPA, Stiepan Bandera). Tematem wiodącym  projektu miał być dialog wspólnych wartości, oraz wzajemny szacunek do historii, tradycji, kultury i języka. Opierając się na wspólnych warsztatach, zajęciach, wykładach i wycieczkach zastanawialiśmy się nad naszą rolą – nauczycieli i uczniów – w kształtowaniu społeczeństwa europejskiego, nad wkładem wartości ważnych dla Polaka i Ukraińca.

Różnice kulturowe, językowe, różne pojęcie tych samych wydarzeń nie stały się przeszkodą w tych rozważaniach, lecz wręcz przeciwnie, przyczyniły się do poszerzenia perspektyw rozumienia tej problematyki i pogłębienia tych cech, które pozytywnie wyróżniają obydwa narody, i które budują przyszłość pamiętając o przeszłości, często bardzo bolesnej zarówno dla Polaków, jak i Ukraińców. Wspólnie przeprowadziliśmy szereg działań poznawczych zmierzających do pełnego zrozumienia kontekstu historycznego, kulturowego i europejskiego, w którym nasza współpraca może nadal się rozwijać w oparciu o dialog, szacunek, ciekawość, poszanowanie odrębności.


[1] . B. Skarga, Zbiorowa tożsamość i zagrożenia z nią związane, Kultura i społeczeństwo, 1998 r., nr 3, s.3-4

[2] . L. Dyczewski, Tożsamość społeczno-kulturowa w globalizującym się świecie, Kultura i społeczeństwo, 2000 r., nr 1 , s. 27-28

[3] . L. Kołakowski, O tożsamości zbiorowej, w: Tożsamość w czasach zmiany. Rozmowy w Castel Gandolfo,           K. Michalski (red.), ZNAK, Warszawa — Kraków 1995, s. 1

[4] Tamże, s. 1

Poprawiony: czwartek, 08 grudnia 2011 08:29
 

Partnerzy

Reklama
Joomla templates